OKSIDATIVNI STRES

UPOTREBA SUPLEMENATA

Oksidativni stres ima veliku ulogu u patogenezi hroničnih oboljenja kao što su dijabetes, kardiovaskularna i neurodegenerativna oboljenja.

Uzevši u obzir da danas kada su u pitanju hronične bolesti nema dovoljno odgovora i potrebnih saveta o njihovoj prevenciji, nastao je novi trend lečenja koji zahteva pristupanje svakoj osobi kao složenom i različitom pojedincu koji će kod njega dovesti do najbržih i najboljih rezultata, a da se ne remeti njegov život. Stoga, pronađeni su novi markeri u krvi koji mogu ukazati na postojanje sklonosti za razvoj kardiovaskularnih, metaboličkih, imunoloških i drugih hroničnih bolesti koji se mogu koristiti kao prevencija razvoja ovih stanja još pre nego se bolest razvije. Jedan od značajnijih parametara je i procena oksidativnog stresa u organizmu.

Oksidacija je hemijski naziv za proces oduzimanja elektrona iz atoma ili molekula, a kao rezultat ove reakcije nastaju slobodni radikali. Sami slobodni radikali pokušavaju da povrate taj jedan oduzeti elektron i na taj način započinju lančanu reakciju u kojoj dolazi do oštećenja zdravih ćelija, DNK lanaca i sve većeg stvaranja novih potentnih slobodnih radikala, što dovodi do starenja organizma i nastanka većine poznatih bolesti.

Proces nastanka slobodnih radikala u ćelijama je neprekidan, slučajan i vezan je za normalne metaboličke reakcije. On se dešava kod svih, ali je izraženiji sa starenjem, zatim u sredinama gde su pojačani zračenje, zagađenost vode, vazduha i zemljišta, kada jedemo nezdravu hranu, kod pušača,kod preterane fizičke aktivnosti, u određenim medicinskim stanjima, a javlja se i kao neželjeni efekat određenih lekova.

Naš organizam ima visoko sofisticiranu zaštitu od slobodnih radikala u vidu materija sa antioksidativnim svojstvima. Antioksidanti su biološki aktivne materije koje deluju na nekoliko načina: onemogućavaju stvaranje novih slobodnih radikala u organizmu, ali i uništavaju one već stvorene tako što predaju jedan elektron slobodnim radikalima i na taj način ih stabilizuju. Ovi antioksidanti su vitamini (vitamin C, vitamin E i prekursor vitamina A), minerali (bakar, cink, selen) i određeni enzimi. Na osnovu ovoga može se zaključiti da je oksidativni stres neravnoteža, tj. poremećaj koji se javlja kad povećana produkcija slobodnih radi kala nadvlada prirodnu zaštitnu sposobnost organizma. Do neravnoteže može doći ukoliko je smanjena antioksidativna zaštita organizma ili ako je stvaranje radikala pojačano.

Današnja medicina je razvila nove mogućnosti da se iz analize krvi može sagledati trenutno stanje organizma, tj. ukupan kapacitet antioksidantnih enzima zaštite, kao i ukupan kapacitet slobodnih radikala u telu, te na taj način proceniti dalje korake kako bismo povratili ravnotežu i prevenirali razvoj bolesti.

Prirodni antioksidanti se nalaze u voću i povrću, a suplementi su proizvodi koji su namenjeni kao dodatak ishrani, a sadrže jednu ili više komponenti: vitamine, minerale i/ili biljke. Jedna od najviše ispitivanih biljaka savremene, kao i tradicionalne medicine jeste kurkuma, tj. kurkumin kao aktivni sastojak. Antioksidativno dejstvo kurkumina se ogleda u vezivanju slobodnih radikala i sprečavanju oštećenja ćelija usled štetnog delovanja oksidativnog stresa, te se na taj način koristi u prevenciji brojnih patoloških stanja.

Različitim studijama je pokazano da kurkumin dovodi do povećanja nivoa enzima koji su prirodna zaštita organizma od slobodnih radikala i tako značajno smanjuje oštećenja tkiva. Jak antiinflamatorni efekat kurkumina, koji je prema studijama uporediv sa efektom nesteroidnih antireumatika, dovodi do značajnog smanjenja bolova, kao i do smanjene učestalosti upala i otoka.

Na nivou gastrointestinalnog trakta kurkumin pojačava efekat enzima varenja, stimuliše probiotske mikroorganizme i usporava širenje patogenih bakterija. Klinička studija je pokazala pozitivan efekat kurkumina na smanjenje rasta Helicobacter pylori, koja izaziva stvaranje čira na želucu, pojavu gastritisa i tumora želuca. Ujedno stimuliše rad žučne kese i jetre, što je neophodno u metabolizmu masti.

Izuzetno dobre rezultate kurkumin pokazuje u prevenciji Alchajmerove i Parkinsonove bolesti. Svojim antioksidativnim, antiinflamatornim dejstvom, kao i lakim prolaskom kroz krvno-moždanu barijeru štiti mozak od delovanja slobodnih radikala na nervne ćelije. Glavna osobina kurkumina je smanjenje amiloidnih naslaga u mozgu, koje nastaju usled beta-amiloida, peptida koji se u većoj količini nakuplja kod Alchajmerove bolesti.

Brojna naučna istraživanja potvrđuju da kurkumin ima visok potencijal u prevenciji i lečenju širokog spektra bolesti, zbog čega se svrstava u molekule koji mnogo obećavaju u preventivnoj medicini.